Een economisch cijfer krijgt betekenis door de context: welke periode beschrijft het, wat veranderde er en waarom kan het relevant zijn voor beleggers?
Lees de uitleg van boven naar beneden of kies een onderdeel.
Inflatie beschrijft de verandering van een prijsniveau. Een daling van 4% naar 2% betekent dat prijzen gemiddeld minder snel stijgen; het betekent niet dat het eerdere prijsniveau terugkeert. Economische groei gaat over de productie van goederen en diensten. Bij reële groei is het effect van prijsveranderingen uit de vergelijking gehaald.
Werkgelegenheid geeft weer een ander stukje van het beeld. Meer banen kunnen wijzen op een sterke vraag, terwijl stijgende werkloosheid juist op verzwakking kan wijzen. Geen van deze cijfers beschrijft de hele economie. Samen helpen ze begrijpen of consumenten en bedrijven meer ruimte krijgen, of juist onder druk staan.
Een beurskoers weerspiegelt ook verwachtingen over de toekomst. Daardoor kan een op zichzelf goed cijfer toch tegenvallen als beleggers op een nog sterkere uitkomst rekenden. Omgekeerd kan een zwak cijfer meevallen ten opzichte van een sombere verwachting.
Maak bij een publicatie onderscheid tussen de vorige uitkomst, de verwachte uitkomst en het nieuwe cijfer. Controleer of het vorige cijfer is herzien. Een vergelijking met een oude, inmiddels aangepaste uitkomst kan een verkeerd beeld geven. Een koersreactie bewijst bovendien niet dat één cijfer de enige oorzaak was: rente, bedrijfsnieuws en positionering kunnen tegelijk veranderen.
Rente is de prijs van lenen en een vergoeding voor uitlenen. Een hogere rente kan financiering duurder maken voor een onderneming die nieuwe schuld nodig heeft. Dat effect is anders bij een bedrijf met veel cash of lang vastgezette leningen. Huishoudens kunnen ondertussen minder ruimte krijgen om te besteden.
Beleggers vergelijken daarnaast toekomstige opbrengsten met alternatieven die rente geven. Verandert de vereiste vergoeding, dan verandert ook wat zij vandaag voor toekomstige kasstromen willen betalen. Dat is een reden waarom rente en waarderingen samen kunnen bewegen. Het is geen vaste regel dat iedere renteverlaging aandelen laat stijgen: de reden voor de verlaging doet ertoe.
Een stijging ten opzichte van vorige maand is een andere vergelijking dan een stijging ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. Een jaarcijfer kan afnemen doordat een uitzonderlijk hoge maand uit de vergelijking valt. De nieuwste maand hoeft dan niet ineens goedkoop te zijn geworden.
Seizoenscorrectie probeert terugkerende patronen, zoals vakanties of jaarlijkse prijsmomenten, uit een reeks te halen. Vergelijk daarom dezelfde maatstaf en noteer welke definitie je gebruikt. Voor Nederland zijn CBS-publicaties een vertrekpunt; bij Amerikaanse inflatie en arbeidsmarktgegevens is dat onder meer het BLS.
Begin niet met de vraag welk aandeel je bij het volgende cijfer moet kopen. Onderzoek eerst welke aanname wordt geraakt: je koopkracht, de financieringslasten van een bedrijf of de tijd die je hebt om een doel te halen. Dat maakt het nieuws bruikbaar zonder dat ieder bericht een transactie wordt.
Bij een eigen analyse hoort een controleerbare redenering: dit is gepubliceerd, dit zou het kunnen betekenen, dit is nog onzeker. De macroagenda op Beurswatcher laat geselecteerde geplande momenten voor Nederland en de VS zien. CBS- en BEA-momenten worden automatisch opgehaald; aanvullende BLS- en Fed-momenten zijn herkenbaar handmatig gecontroleerd. Een geplande publicatie is nog geen uitslag.
Een fictief boodschappenmandje kost eerst € 100. Na 4% inflatie kost het € 104. Stijgen de prijzen het jaar daarna met 2%, dan wordt het € 106,08. De inflatie is gehalveerd, maar het mandje is opnieuw duurder. Dit onderscheid helpt voorkomen dat een lagere inflatieverwachting wordt gelezen als een prijsdaling.
3 artikelen
Als prijzen stijgen, kun je met hetzelfde bedrag minder kopen. De inflatietool berekent wat de koopkracht van je geld na een gekozen aantal jaren is, uitgedrukt in euro’s van nu.
VOORBEELDBLOG · 6 MIN LEZENLees waarom een koers kan dalen terwijl de winst stijgt, en welke cijfers helpen om dat te begrijpen.
VOORBEELDBLOG · 4 MIN LEZENLees hoe rente invloed heeft op bedrijfsschulden en de waarde die beleggers aan toekomstige inkomsten geven.
Amerikaanse economische cijfers kunnen verwachtingen over rente, valuta en internationale bedrijven beïnvloeden. Een belegging die je in euro’s koopt, kan nog steeds veel blootstelling aan de Amerikaanse economie hebben.
Nee. Een recessie beschrijft economische activiteit; een beurskoers is een prijs die ook op verwachtingen reageert. De markt kan al dalen vóór zwakke cijfers verschijnen, of herstellen terwijl de gepubliceerde economie nog zwak is.
Nee. Centrale banken kijken naar meerdere gegevens en verwachtingen. Ook de samenstelling en hardnekkigheid van inflatie spelen mee. Maak van één publicatie geen zekere voorspelling.